- Niszczymy wszystko. Za chwileczkę nawet bez wojny, bez kataklizmu, będziemy się stąd wynosić, bo wody nam autentycznie zabraknie. Jako starostwo robimy autentycznie wszystko, aby to bezpieczeństwo zapewnić i ograniczyć zużycie wody nie dla ludności, bo ona się należy głównie naszym mieszkańcom - tak na temat drastycznie pogarszającej się sytuacji hydrologicznej i hydrogeologicznej w powiecie krotoszyńskim wypowiada się starosta Paweł Radojewski.
- Powiat krotoszyński znajduje się na terenach objętych tzw. „stepowieniem Wielkopolski” z jednym z najniższych opadów rocznych w Polsce wynoszącym ok. 550 mm. Skutek ten widoczny jest „gołym okiem” obserwując wody powierzchniowe czy podziemne, których stan zmniejsza się z roku na rok jak i obserwując strukturę gleb, gdzie następuje jej stepowienie. W konsekwencji doprowadza to do zmniejszenia ilości dostarczanej wody dla ludności, spadkiem plonów w rolnictwie czy degradacją ekosystemów wodnych - wskazywano podczas spotkania, które odbyło się jeszcze w styczniu w Starostwie Powiatowym w Krotoszynie. Dotyczyło ono możliwości budowy zbiornika retencyjnego w gminie Koźmin Wlkp., o czym szerzej pisaliśmy w poniższym artykule.
Stepowienie Wielkopolski! Czy powstanie zbiornik, który uratuje powiat krotoszyński przed kryzysem wodnym?
Temat jest jednak na tyle poważny, że pojawił się podczas ostatnich, lutowych obrad Rady Powiatu Krotoszyńskiego.
Z kolei na wcześniejszej sesji radni powiatowi podjęli apel (jego cała treść poniżej) w sprawie ochrony wód podziemnych, oszczędnego gospodarowania ich zasobami oraz zaprzestania ich eksploatacji przez fermy wielkoprzemysłowe. - Apelujemy również do instytucji spoza Powiatu Krotoszyńskiego, które mimo wielokrotnych odmów Starosty Krotoszyńskiego na wykonanie kolejnych ujęć wody podziemnej na potrzeby funkcjonowania ferm wielkoprzemysłowych, lekceważą argumentację tutejszego organu i nie zauważają najważniejszej i najpilniejszej kwestii jaką jest zapewnienie ludności w wodę pitną, zgodnie z zasadą ujętą w art. 30 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne - czytamy m.in. we wspomnianym dokumencie.
- Apele powinny trafiać głownie do włodarzy gmin, bo to u nich zaczyna się ten cały proces. Nie wiadomo dlaczego, ale u nas chce bardzo dużo powstawać przeogromnych przedsiębiorstw, jak ostatnio w Sulmierzycach na miliony drobiu. I tam trzeba apelować, żeby nie wydawano warunków zabudowy. Potem na naszym poziomie jest bardzo trudno to zablokować - tłumaczy P. Radojewski.
- Wody Polskie robią to samo. Wydają za nas zezwolenia, też nie wie wiemy dlaczego, pytając albo nie pytając nas, ale i tak robią swoje. Urząd Marszałkowski zachował się ostatnio podobnie. Napisałem do marszałka województwa zażalenie na pracowników tego urzędu, bo gdy od nas nie dostał przedsiębiorca zezwolenia na prace geologiczne z odwiertami studni, to podniósł sobie wydobycie. A wtedy już nie podlegał starostwu i przeniósł wniosek do Urzędu Marszałkowskiego - przedstawia starosta. Przy okazji dodaje, że wcześniej pracownicy tej instytucji ostrzegali o trudnej sytuacji związanej z wodą w naszym regionie. - Ostrzegali, jak płyta krotoszyńska jest zagrożona, chyba najbardziej w Polsce, po czym, gdy dostali taki wniosek, to go podpisali. To nawet nie jest śmieszne, płakać też już się nie chce - komentuje sprawę włodarz powiatu. Chwali natomiast działania wojewody wielkopolskiej, która widzi problem i organizuje spotkania oraz prelekcje w tym temacie.
Rozgoryczenia P. Radojewski nie kryje wobec poczynań Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu, na którego działalność przygotowywana jest w starostwie skarga do premiera i ministra spraw wewnętrznych i administracji. - Nikt się nie pyta, dlaczego my się tutaj nie zgadzamy, odrzucają nasze decyzje i sami zatwierdzają dokumentację.
W związku z drastycznie pogarszającą się sytuacją hydrologiczną i hydrogeologiczną w powiecie krotoszyńskim, władze powiatu poczyniły pierwsze kroki w celu budowy zbiornika retencyjnego Orla-Klatka w gminie Koźmin Wlkp. Jego głównym zadaniem ma być magazynowanie wody, a przyszłościowo, co niezwykle ważne - zasilanie wód podziemnych.
Według prognozy Państwowego Instytutu Geologicznego na marzec 2025 roku, istnieje ryzyko wystąpienia niżówki hydrogeologicznej w województwie wielkopolskim, co może prowadzić do obniżenia poziomu wód podziemnych. Może to powodować utrudnienia w zaopatrzeniu w wodę z płytkich ujęć, takich jak studnie gospodarskie, oraz z ujęć komunalnych eksploatujących pierwszy poziom wodonośny.
Apel
Rady Powiatu Krotoszyńskiego
w sprawie ochrony wód podziemnych, oszczędnego gospodarowania ich zasobami oraz zaprzestania ich eksploatacji przez fermy wielkoprzemysłowe
Mieszkańcy Powiatu Krotoszyńskiego już od dekad znacząco doświadczają niedostatku wody pitnej, której jedynym źródłem w obrębie płyty krotoszyńskiej jest woda podziemna, zlokalizowana na poziomie utworów czwartorzędu, trzeciorzędu oraz jury.
W 2021 roku na zlecenie Zarządu Powiatu Krotoszyńskiego spółka Hydroconsult - Biuro Studiów i Badań Hydrogeologicznych i Geofizycznych z Poznania przeprowadziła wnikliwą analizę zasobów wód podziemnych i opracowała dokumentację pn.” Bilans wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych powiatu krotoszyńskiego.” Wyżej wymieniony dokument został przyjęty przez Radnych Rady Powiatu Krotoszyńskiego w marcu 2022 roku oraz pozytywnie zaopiniowany przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krotoszynie. Obliczenia we wspomnianym wyżej bilansie wyraźnie wskazują na niedobór zasobów wodnych przeznaczonych dla ludności. Deficyt ten odczuwalny już jest w szczególności na terenie gmin: Koźmin Wielkopolski, Rozdrażew oraz Zduny. Jest to dobitny sygnał, aby rozpocząć wyraźne ograniczenia w pozyskaniu wód podziemnych dla przemysłu, w tym dla ferm wielkopowierzchniowych oraz by wdrożyć oszczędzanie wody dla ludności i ustanowić ochronę ujęć wód podziemnych, zwłaszcza poprzez utworzenie ochronnych stref pośrednich.
Zgodnie z pismem Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-X.7081.80.2020.3 z dnia 11 sierpnia 2020 roku, apelujemy do Włodarzy Gmin z terenu Powiatu Krotoszyńskiego o pilne przeprowadzenie analiz w celu utworzenia stref ochrony pośredniej dla ujęć w zakresie zbiorowego zapatrzenia w wodę o wyd. więcej niż 10 m3 na dobę lub zaopatrujących powyżej 50 osób. Pośrednią strefę ochrony ujęcia wód podziemnych ustanawia na wniosek właściciela studni zaopatrzenia zbiorowego - Wojewoda Wielkopolski. Na terenie wyznaczonego obszaru strefy pośredniej ujęcia, Wojewoda określa szereg zakazów w tym m.in. zakaz lokalizowania zakładów przemysłowych oraz ferm chowu lub hodowli. Utworzenie takiej strefy dla zespołu studni ma na celu ochronę jakościową i ilościową wód podziemnych i z pewnością zapobiegnie dalszemu, nieuczciwemu czy nadmiernemu ich poborowi.
Apelujemy również do instytucji spoza Powiatu Krotoszyńskiego, które mimo wielokrotnych odmów Starosty Krotoszyńskiego na wykonanie kolejnych ujęć wody podziemnej na potrzeby funkcjonowania ferm wielkoprzemysłowych, lekceważą argumentację tutejszego organu i nie zauważają najważniejszej i najpilniejszej kwestii jaką jest zapewnienie ludności w wodę pitną, zgodnie z zasadą ujętą w art. 30 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne.
Takie instytucje jak: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu, Gospodarstwo Wód Polskich Wody Polskie w Lesznie, Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krotoszynie wyrażają zgodę na eksploatację wód podziemnych i drastyczne zubożenie ich zasobów, ignorując powszechnie dostępne dane o ilościach zasobowych, a właściwie o jej dużym deficycie wobec obecnych potrzeb lokalnej ludności i na cele funkcjonowania już istniejących, drobnych przedsięwzięć. Jak pilną sprawą jest ochrona wód podziemnych przed ich nadmierną eksploatacją oraz zabezpieczenie tych zasobów przed zanieczyszczeniem, wyraźnie zasygnalizował Wojewoda Wielkopolski na konferencji dnia 13 stycznia 2025 roku pn: „Dokąd zmierzamy? – ochrona wód podziemnych”. Wielokrotnie na konferencji zwracano uwagę, że zarządzanie tym dobrem naturalnym staje się nieodzownym elementem strategicznego planowania, tym bardziej w obliczu rosnącego zapotrzebowania na wodę oraz dynamicznie postępujących zmian klimatycznych.
Apelujemy o rozwagę i jednomyślność w tej jakże ważnej sprawie, jaką jest woda dostępna do spożycia. To nasz najcenniejszy dobrobyt i bogactwo. Niestety z przykrością stwierdzamy, że decydentom mieszkającym poza naszym powiatem z łatwością przychodzi wydawać zgodę na eksploatację wód podziemnych na cele przemysłowe. Być może dlatego, że ich bezpośrednio problem braku wody, nie dotyczy. Należy pamiętać, że „Woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny, ale raczej dziedziczonym dobrem, które musi być chronione, bronione i traktowane jako takie” o czym mówi na wstępie Ramowa Dyrektywa Wodna Unii Europejskiej. Jako Radni Rady Powiatu Krotoszyńskiego stoimy na straży zrównoważonego rozwoju i dostępności do tych samych dóbr przez nasze dzieci, wnuki oraz dalsze pokolenia, a jak powszechnie wiadomo, bez wody nie ma egzystencji.
Szanowni Państwo!
Apelujemy, aby to co niewidzialne – woda podziemna - stało się widzialnym i aby skutki jej niedoboru nie były najbardziej dotkliwym i widocznym problemem naszego regionu, stąd też nasza gorąca prośba o pomoc i zrozumienie potrzeby ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niewłaściwą i nadmierną eksploatacją.
