Co diagnozuje psychoterapeuta u dzieci i nastolatków?
Pierwszym krokiem w pracy terapeutycznej jest rzetelna diagnoza. Opiera się ona na obserwacji, wywiadzie klinicznym i, jeśli to konieczne, prostych skalach oceny nastroju czy lęku. Dopiero na jej podstawie ustalana jest indywidualna strategia terapeutyczna. Terapeuta przeprowadza rozmowy przede wszystkim z dzieckiem, jednak często także z rodzicami. Celem tego wszystkiego są przede wszystkim:
-
poznanie specyfiki problemu,
-
ocena nasilenia lęku i objawów depresji,
-
identyfikacja zachowań unikowych i problemów szkolnych,
-
zrozumienie relacji rodzinnych i szkolnych,
-
rozpoznanie zasobów dziecka.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT)
Jedną z najczęściej stosowanych metod jest terapia poznawczo-behawioralna. CBT ma silne potwierdzenie w badaniach dotyczących leczenia zaburzeń lękowych i depresyjnych u dzieci i młodzieży. W praktyce praca terapeutyczna polega na wspólnym identyfikowaniu myśli nasilających napięcie lub obniżających nastrój, a następnie na uczeniu młodej osoby, jak rozpoznawać utrwalone schematy myślenia i stopniowo je modyfikować. Ważnym elementem jest także kontrolowana, zaplanowana konfrontacja z sytuacjami wywołującymi lęk, czyli tzw. ekspozycja, prowadzona w bezpiecznych warunkach i w tempie dostosowanym do możliwości dziecka. W kontekście trudności szkolnych CBT pomaga rozłożyć na czynniki pierwsze myśli typu „nie dam rady” i zastąpić je konkretnymi strategiami działania. Terapeuta wspiera dziecko w planowaniu małych kroków i nagradzaniu się za ich wykonanie.
Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach
Gdy problemem są konkretne trudności w funkcjonowaniu szkolnym, często pomocna okazuje się terapia skoncentrowana na rozwiązaniach. Metoda ta mobilizuje do działania i podkreśla mocne strony młodego człowieka, co często samo w sobie poprawia motywację i nastrój. Realizuje się ją w krótszych cyklach spotkań, podczas których:
-
precyzyjnie określa się realistyczne cele,
-
analizuje się to, co już działa dobrze,
-
wzmacnia się zachowania sprzyjające uczeniu się i radzeniu sobie z zadaniami.
Terapia rodzin
Problemy dziecka rzadko funkcjonują w izolacji od kontekstu rodzinnego. Terapia rodzin to praca z całą rodziną lub wybranymi jej członkami. W tym modelu terapeuta pomaga zrozumieć, jak interakcje między domownikami wpływają na emocje dziecka i jak je modyfikować. Rozmowy skupiają się na:
-
komunikacji w rodzinie,
-
regułach i rytuałach domowych,
-
sposobach wspierania dziecka przez opiekunów.
Terapia zabawowa i narracyjna
W pracy z młodszymi dziećmi stosuje się metody adekwatne do ich rozwoju emocjonalnego. Często są one nieco nieoczywiste. Takie podejście redukuje lęk, poprawia umiejętność werbalizacji emocji i wzmacnia poczucie własnej sprawczości. Tego typu metody pracy z dziećmi to m.in.:
-
Terapia zabawowa – umożliwia dziecku wyrażenie emocji i przepracowanie doświadczeń poprzez zabawę.
-
Terapia narracyjna – pomaga opowiedzieć i przeorganizować własną historię, co jest szczególnie pomocne przy obniżonym nastroju.
Znaczenie wsparcia społecznego i szkolnego
Poza gabinetem psychoterapeuta często współpracuje z rodzicami i – za zgodą rodziny – ze szkołą. Celem jest stworzenie środowiska sprzyjającego zmianom. Taka koordynacja może obejmować:
-
ustalenie planu wspierania w szkole,
-
informowanie nauczycieli o strategiach pomocowych,
-
wzmacnianie relacji rówieśniczych.
Dobrze prowadzona psychoterapia dzieci i młodzieży Poznań, to proces dostosowany do indywidualnych potrzeb. W Poznaniu specjaliści korzystają z metod sprawdzonych naukowo. Wdrażane są: terapia CBT, terapia rodzin, czy techniki zabawowe. Najważniejsze jest zrozumienie problemów młodego człowieka, współpraca z rodzicami i szkołą oraz konsekwentne wdrażanie strategii wzmacniających kompetencje emocjonalne i społeczne. Tym sposobem możliwe staje się zmniejszenie lęku, poprawa nastroju i lepsze funkcjonowanie w szkole.
