1. Pobyt w Polsce
Obywatel Ukrainy może zostać zatrudniony w Polsce, jeżeli ma on prawnie uregulowany pobyt w naszym kraju. Najczęściej obywatele państw trzecich przebywają w Polsce na podstawie:
-
wizy;
-
zezwolenia na pobyt czasowy lub stały.
W obecnej sytuacji międzynarodowej wielu obywateli Ukrainy przekracza granicę bez dokumentów, po uzyskaniu specjalnej zgody Komendanta Głównego Straży Granicznej. W takiej sytuacji cudzoziemiec ma 15 dni na legalizację swojego pobytu w Polsce.
Obywatele Ukrainy mogą również skorzystać z tzw. ruchu bezwizowego. Całkowity pobyt w strefie Schengen (w tym Polski) w ruchu bezwizowym – czyli bez konieczności uzyskania wizy – nie może przekroczyć 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu. Należy tu brać pod uwagę okres 180-dniowy poprzedzający każdy z dni pobytu na obszarze strefy Schengen.
2. Zatrudnienie w Polsce
Pracodawca, który zamierza zatrudnić obywatela Ukrainy zobowiązany jest do spełnienia określonych wymogów formalnych.
Obywatele Ukrainy mogą wykonywać pracę na terytorium Polski na podstawie:
-
tzw. oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi;
-
zezwolenia na pracę;
-
na podstawie krajowej wizy typu D z dopiskiem Poland. Business Harbor.
3. Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi
Jednym ze sposobów na zatrudnienie cudzoziemca jest złożenie przez pracodawcę oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. To najprostsza metoda ze względu na brak konieczności przeprowadzenia tzw. testu rynku pracy. Procedura ta może mieć zastosowanie do obywateli Ukrainy, Armenii, Białorusi, Gruzji i Mołdawii).
Warto wiedzieć, że okres zatrudnienia na podstawie oświadczenia nie może przekroczyć 24 miesięcy. Prace powierzone cudzoziemcowi nie mogą obejmować prac sezonowych (rolnictwo, ogrodnictwo, turystyka). W tych przypadkach konieczne jest bowiem uzyskanie zezwolenia na pracę.
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi składane jest drogą elektroniczną – szczegóły można znaleźć na stronie: https://www.biznes.gov.pl/pl/
Do oświadczenia należy załączyć:
-
dowody potwierdzające tożsamość pracodawcy,
-
kopię wszystkich wypełnionych stron ważnego dokumentu podróży cudzoziemca,
-
oświadczenie o niekaralności (dotyczące braku kary w zakresie zatrudnienia i przestępstw handlu ludźmi),
-
dowód wniesienia opłaty za złożenie oświadczenia w wysokości 30 zł,
-
pełnomocnictwo i dowód wniesienia opłaty skarbowej (jeśli dotyczy).
Oświadczenie należy złożyć drogą elektroniczną za pośrednictwem rządowej strony internetowej www.praca.gov.pl w ramach formularza PSZ-OPWP lub też PSZ-OPWPA. (jeżeli podmiotem dokonującym zgłoszenia jest agencja pracy tymczasowej).
Powiatowy Urząd Pracy w termie 7 dni od złożenia oświadczenia o powierzeniu pracy obcokrajowcowi ma obowiązek dokonania wpisu do ewidencji lub poinformowania o odmowie dokonania wpisu. W razie konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – termin ten może ulec wydłużeniu do 30 dni.
Pracodawca, który uzyska wpis oświadczenia do ewidencji, powinien poinformować Powiatowy Urząd Pracy w terminie 7 dni o podjęciu przez cudzoziemca zatrudnienia. Jeżeli okaże się, że cudzoziemiec nie stawił się w wyznaczonym dniu w miejscu pracy i nie zawarł umowy - podmiot zatrudniający również jest zobowiązany do przekazania ww. informacji do PUP – w terminie 7 dni od daty wskazanej w oświadczeniu jako moment rozpoczęcia pracy. Informacje do PUP przekazywane są drogą elektroniczną za pośrednictwem strony www.praca.gov.pl na druku PSZPPPO.
4. Zezwolenie na pracę
Drugim rozwiązaniem jest uzyskanie zezwolenia na pracę. Ta procedura wykorzystywana jest w szczególności wówczas, gdy upłynął już maksymalny okres zatrudnienia na podstawie oświadczenia (24 miesięcy), zaś pracodawca zamierza kontynuować zatrudnienie cudzoziemca.
Zezwolenie na pracę wydawane jest na wniosek, który należy złożyć w formie tradycyjnej do Urzędu Wojewódzkiego (właściwego dla siedziby polskiego pracodawcy lub miejsca pracy) lub też za pośrednictwem strony www.praca.gov.pl na formularzu ZC-WWZ. Procedura wydawania zezwolenia na pracę trwa ok. 1-3 miesięcy.
Zarówno oświadczenie (por. pkt 3), jak również zezwolenie na pracę uprawnia cudzoziemca do legalnej pracy u danego pracodawcy, ale nie legalizuje jego pobytu w Polsce. Oznacza to, że przed upływem okresu bezwizowego powinien on złożyć wniosek o wizę (jeżeli aktualnie przebywa za granicą) lub też zezwolenie na pobyt czasowy (jeśli aktualnie przebywa w Polsce).
W niniejszym opracowaniu poruszono jedynie część zagadnień, dotyczących tematu zatrudniania cudzoziemców. Więcej szczegółów mogą Państwo znaleźć na rządowej stronie internetowej pod adresem: praca.gov.pl
Informacja została przygotowana przez radców prawnych z ramienia Fundacji Auditorium z siedzibą we Wrześni, która w 2022 roku w ramach realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej prowadzi punkt Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego w Starostwie Powiatowym w Krotoszynie oraz punkt Nieodpłatnego Poradnictwa Prawnego w internacie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. Józefa Marcińca w Koźminie Wielkopolskim (zadanie finansowane z dotacji celowej budżetu państwa). Informacja została przygotowana według stanu prawnego na dzień 1 marca 2022 r.
