iKrotoszyn.pl reklamy
iKrotoszyn.pl - reklamuj się w gazecie internetowej
iKrotoszyn.pl - reklamuj się w gazecie internetowej
iKrotoszyn.pl - reklamuj się w gazecie internetowej

Płytki ceramiczne CERAMEX
Szkółka roślin ozdobnych Bielawni
Reklama - OSK AS Maria Maśniak


Informator rolniczy - dla rolnika

Reklama - Lombard Smok Krotoszyn - Gotówka od ręki - Skup złota, skup srebra
Informator rynku pracy MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ - DANE KONTAKTOWE
Wiadomości kulturalne z Krotoszyna
Prawne porady

Czy można sądownie rozwiązać umowę "dożywocia"?

2021-05-02 14:06:00

Radcy prawni z ramienia Fundacji Auditorium na naszych łamach udzielają odpowiedzi na nurtujące pytania naszych Czytelników. Bardzo często poruszanym tematem jest przeniesienie własności mieszkania na młodszego bliskiego krewnego. O wyjaśnienia w tej kwestii proszą szczególnie starsze osoby.

Pytanie zadane przez naszego Czytelnika.Przeniosłem notarialnie własność mojego mieszkania na wnuka, w zamian za dożywocie. Zgodnie z umową mam prawo mieszkać w jednym z pokojów i współkorzystać z reszty mieszkania przeznaczonej do wspólnego użytku. Wnuk ma też dostarczać mi wyżywienie, opłacać koszty ogrzewania i oświetlenia, zapewnić pomoc w chorobie oraz zorganizować pogrzeb. Słyszałem, że można zamienić te uprawnienia na rentę pieniężną a nawet rozwiązać sądownie umowę dożywocia. Kiedy jest to możliwe?

 

Odpowiedź radców prawnych:

Powyższe kwestie reguluje art. 913 oraz art. 914 Kodeksu cywilnego.

Art. 913 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień. Z § 2 tego przepisu wynika dodatkowo, że w wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.

Art. 914 Kodeksu cywilnego stanowi ponadto, że jeżeli zobowiązany z tytułu umowy o dożywocie zbył otrzymaną nieruchomość, dożywotnik może żądać zamiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tego prawa.

Przepis art. 913 § 1 k.c. wyraźnie mówi, że z żądaniem zamiany dożywocia na rentę może wystąpić zarówno zobowiązany z umowy dożywocia (w przesłanym zapytaniu jest to wnuk) jak i dożywotnik, czyli osoba uprawniona z tytułu umowy dożywocia (pytający czytelnik).

Co do zasady (poza przypadkiem z art. 914 Kodeksu cywilnego, który dotyczy sprzedaży nieruchomości, otrzymanej wcześniej w ramach umowy dożywocia) – zmiana uprawnień z tytułu umowy dożywocia na dożywotnią rentę jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy doszło do zmiany stosunków między dożywotnikiem a zobowiązanym  w taki sposób, iż nie można wymagać od stron, żeby nadal pozostawały ze sobą w bezpośredniej styczności. Przepis wyraźnie mówi, że pogorszenie stosunków, skutkujące tym, że nie można wymagać od stron, aby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, może wytworzyć się z „jakichkolwiek powodów”. Nie trzeba wykazywać winy żadnej ze stron. Ponieważ przepis mówi o „jakichkolwiek powodach” – teoretycznie rzecz biorąc nie muszą one być istotne, tzn. że do pogorszenia stosunków może dojść z przyczyn nawet błahych. Ważne jest tylko to, aby te powody spowodowały, że między dożywotnikiem a zobowiązanym wytworzyły się takie stosunki, iż nie można wymagać od stron, aby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności.

Jeżeli natomiast mamy do czynienia z sytuacją, w której zobowiązany z tytułu umowy o dożywocie zbył otrzymaną nieruchomość – dożywotnik może żądać zamiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tego prawa i to bez względu na to, jak układają się stosunki między stronami.

Warto jednak zawsze pamiętać o tym, że zasądzona przez sąd w zamian za dożywocie renta nie jest świadczeniem alimentacyjnym, dlatego jej wysokość stanowi wyłącznie wartość rynkową uprawnień uprawnionego z dożywocia.

Wyjaśnił to już w uchwale z 6 lutego 1969 r.  Sąd Najwyższy (OSNCP 1969, poz. 192), stwierdzając, że „użycie przez ustawodawcę sformułowania, że dożywotnia renta ma odpowiadać wartości uprawnień, wskazuje na to, iż renta zamienna stanowi równowartość uprawnień wynikających z umowy dożywocia. Renta ma więc charakter ekwiwalentu, a nie charakter alimentacyjny i powinna być z tego względu obliczona według wartości uprawnień wynikających z umowy dożywocia, a nie według potrzeb dożywotnika (...). Tak więc, gdyby wartość tych uprawnień nie wystarczała do utrzymania dożywotnika, to z tego względu nie można by mu przyznać renty wyższej niż równowartość uprawnień. I odwrotnie: w sytuacji, gdy dożywotnik ma środki utrzymania albo gdyby renta przekraczała koszty utrzymania dożywotnika, to nie można by mu z tych przyczyn nie przyznać w ogóle renty zamiennej bądź przyznać mu ją w ograniczonej wysokości (...).”

Trzeba więc zawsze rozważyć wszystkie za i przeciw oraz dokładnie przemyśleć swoje działania.

Ponadto należy odróżnić zamianę świadczenia z umowy dożywocia na dożywotnią rentę od „całkowitego” rozwiązania umowy dożywocia.

Rozwiązanie przez sąd umowy dożywocia jest możliwe wyłącznie w „wypadkach wyjątkowych”.

Za takie wyjątkowe wypadki uznaje się m.in. krzywdzenie dożywotnika, awantury połączone z rękoczynami, agresja i zła wola po stronie zobowiązanego, ale też porzucenie przez niego nieruchomości bez zamiaru powrotu i pozostawienie dożywotnika bez opieki i bez świadczeń, których zakres określa umowa.

Niniejsza opinia porusza jedynie część zagadnień związanych z kwestią zamiany dożywocia na rentę oraz rozwiązania umowy dożywocia – dalsze informacje można uzyskać w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

 


Porada została przygotowana przez radców prawnych z ramienia Fundacji Auditorium z siedzibą we Wrześni, która w 2021 roku w ramach realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej prowadzi punkt Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego w Starostwie Powiatowym w Krotoszynie oraz punkt Nieodpłatnego Poradnictwa Prawnego w internacie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. Józefa Marcińca w Koźminie Wielkopolskim (zadanie finansowane z dotacji celowej budżetu państwa).

 




Źródło: *Artykuł partnera




Elektroniczne Biuro Obsługi Klienta PGKiM Sp. z o.o.

DOM ZDROWIA
https://www.facebook.com/domzdrowiakrotoszyn Kredyty Krotoszyn - Pośrednictwo kredytowe - Najfinanse Tomasz Gierko

MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ - DANE KONTAKTOWE
Wiadomości z przedszkoli i szkół z powiatu krotoszyńskiego.

Reklama - Ciesielstwo - Dekarstwo - Pokrycia dachowe | Sławomir Głód
PARTNERZY - Zespół wyścigowy KM RACING TEAM


Mapa - Pojemniki na plastikowe nakrętki FACEBOOK ikrotoszyn.pl
Na sygnale


Dni Karpia 2021